ทุเรียนศรีสะเกษ GI “จากผืนดินภูเขาไฟโบราณ สู่ทุเรียนรสชาติอันเป็นเอกลักษณ์ หวาน มัน ละมุนลิ้น กลิ่นไม่ฉุน”

จังหวัดศรีสะเกษ ตั้งอยู่บริเวณตอนล่างของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีพื้นที่บางส่วนทอดตัวอยู่ตามแนวเทือกเขาพนมดงรัก ซึ่งในอดีตเคยเป็นบริเวณที่ได้รับอิทธิพลจากกิจกรรมของภูเขาไฟโบราณ เมื่อกาลเวลาผ่านไป หินภูเขาไฟประเภทบะซอลต์ ได้ผุพังสลายตัวกลายเป็นดินเหนียวสีแดง ที่มีแร่ธาตุและธาตุอาหารตามธรรมชาติ  มีคุณสมบัติในการระบายน้ำดี เหมาะสมต่อการปลูกไม้ผล โดยเฉพาะทุเรียน โดยได้รับการสนับสนุนส่งเสริม  จากเกษตรจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ให้เกษตรกรนำทุเรียนภูเขาไฟ  มาวางจำหน่ายบริการ  ณ  ศูนย์ราชการจังหวัดพระนครศรีอยุธยา

          จากภูมิปัญญาและความพยายามของเกษตรกรในพื้นที่  ได้มีการนำทุเรียนมาทดลองปลูก และพัฒนาวิธีการผลิตให้เหมาะสมกับสภาพภูมิประเทศ และภูมิอากาศของจังหวัดศรีสะเกษ โดยเฉพาะในพื้นที่อำเภอกันทรลักษ์ อำเภอขุนหาญ และอำเภอศรีรัตนะ ซึ่งเป็นแหล่งดินที่ได้รับอิทธิพลจากหินภูเขาไฟโบราณ

          แม้ศรีสะเกษ จะตั้งอยู่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งในอดีตไม่ได้เป็นแหล่งปลูกทุเรียน ที่คนทั่วไปคุ้นเคย แต่ด้วยลักษณะพิเศษของดินแดงภูเขาไฟ ประกอบกับสภาพอากาศ แหล่งน้ำ และการดูแลเอาใจใส่ของเกษตรกร ทำให้ทุเรียนที่ปลูกในพื้นที่แห่งนี้มีคุณภาพ และอัตลักษณ์แตกต่างจากทุเรียนในแหล่งผลิตอื่น

          ทุเรียนศรีสะเกษ  มีลักษณะเด่น คือ เนื้อละเอียด เนียนนุ่ม แห้ง ไม่แฉะติดมือ สีเหลืองสม่ำเสมอ รสชาติหวาน มัน ละมุนลิ้น และมีกลิ่นฉุนน้อย ด้วยคุณลักษณะเฉพาะที่เชื่อมโยงกับแหล่งกำเนิดทางภูมิศาสตร์ จึงเกิดชื่อที่เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางว่า “ทุเรียนภูเขาไฟศรีสะเกษ”

          ทุเรียนภูเขาไฟศรีสะเกษ  ครอบคลุมทุเรียนพันธุ์สำคัญ ได้แก่ พันธุ์หมอนทอง พันธุ์ชะนี และพันธุ์ก้านยาว ที่ปลูกในพื้นที่ที่กำหนดของจังหวัดศรีสะเกษ โดยคุณภาพของผลผลิตเกิดจากความสัมพันธ์  ระหว่างดินภูเขาไฟโบราณ สภาพภูมิอากาศ แหล่งน้ำ และภูมิปัญญาการผลิตของเกษตรกรในท้องถิ่น

          ต่อมา ด้วยชื่อเสียงและคุณภาพที่ได้รับการยอมรับมากขึ้น ทุเรียนภูเขาไฟศรีสะเกษ  จึงได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นสินค้า สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ หรือ GI (Geographical Indication) ซึ่งเป็นการรับรองว่าสินค้ามีคุณภาพ ชื่อเสียง และคุณลักษณะเฉพาะที่สัมพันธ์กับแหล่งกำเนิดทางภูมิศาสตร์อย่างแท้จริง

          การได้รับการรับรอง GI ถือเป็นก้าวสำคัญที่ช่วยสร้างมาตรฐาน คุ้มครองชื่อเสียง และเพิ่มมูลค่าให้แก่ผลผลิตของเกษตรกรในพื้นที่ จากผลไม้ที่ครั้งหนึ่งเคยเป็นเพียงพืชทดลองในดินแดนอีสานใต้  ได้พัฒนากลายเป็นผลไม้เศรษฐกิจระดับพรีเมียม ที่สร้างรายได้และชื่อเสียงให้แก่จังหวัดศรีสะเกษ

          ปัจจุบัน ทุเรียนภูเขาไฟศรีสะเกษ ไม่ได้เป็นเพียงผลไม้ขึ้นชื่อของจังหวัดเท่านั้น แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของความอุดมสมบูรณ์ของผืนดินภูเขาไฟโบราณ ภูมิปัญญาของเกษตรกร และความภาคภูมิใจของชาวศรีสะเกษ  เป็นเรื่องราวของการนำคุณค่าจากผืนดินมาสร้างเป็นอัตลักษณ์สินค้าเกษตรที่มีชื่อเสียงในระดับประเทศ “จากผืนดินภูเขาไฟโบราณ สู่ทุเรียนรสชาติอันเป็นเอกลักษณ์ — หวาน มัน ละมุนลิ้น กลิ่นไม่ฉุน ความภาคภูมิใจแห่งศรีสะเกษ”

          ข้อมูลเรื่องลักษณะดินจากหินบะซอลต์ พื้นที่ผลิต 3 อำเภอ คือ อำเภอขุนหาญ  อำเภอกันทรลักษ์และอำเภอศรีรัตนะ  พันธุ์ทุเรียน และอัตลักษณ์ของผลผลิต สอดคล้องกับข้อมูลของกรมพัฒนาที่ดินและกรมทรัพย์สินทางปัญญา

ข้อมูลโดย  นายภูรัชช์  แก้วกันหา / ศรีสะเกษ / 088-999-2489